Wersja testowa — materiał w opracowaniu, udostępniony do oceny merytorycznej. Może zawierać błędy — każdy wynik zweryfikuj u źródła i podejmij decyzję na podstawie własnej oceny klinicznej.

Materiał edukacyjny

GTN — stopniowanie FIGO 2026

Klasyfikacja ciążowej choroby trofoblastycznej i ocena ryzyka według FIGO 2026

Przeznaczenie i status regulacyjny

Materiał edukacyjny przeznaczony dla lekarzy oraz osób odbywających kształcenie podyplomowe. Odwzorowuje tabele i zapisy opublikowane w artykule FIGO staging for gestational trophoblastic neoplasia: 2026 (Ngan i wsp., Int J Gynecol Obstet 2026, DOI 10.1002/ijgo.71229, otwarty dostęp CC BY) i wskazuje ich adresy — numer tabeli, sekcję i stronę. Odwzorowane fragmenty: Tabele 2–7 (s. 3–7) oraz sekcje 3–10 (s. 3–8); paginacja odpowiada wersji online przed nadaniem numeru zeszytu. Dokument źródłowy jest systemem stopniowania i punktacji: nie zawiera schematów leczenia. Treści dotyczące chemioterapii pochodzą z odrębnych publikacji i są w tym materiale oznaczone znacznikiem poza FIGO 2026 wraz ze wskazaniem właściwego źródła. Narzędzie nie generuje rozpoznania, kwalifikacji ani zalecenia terapeutycznego dla indywidualnej pacjentki i nie przetwarza danych identyfikujących — wprowadzone parametry pozostają w pamięci przeglądarki i nie są nigdzie przesyłane. Nie jest wyrobem medycznym w rozumieniu rozporządzenia (UE) 2017/745 i nie posiada oznakowania CE. Kwalifikacja kliniczna pozostaje wyłącznie po stronie lekarza prowadzącego.

Ciążowa choroba trofoblastyczna (GTD) i ciążowy nowotwór trofoblastyczny (GTN)

Ciążowa choroba trofoblastyczna (GTD) obejmuje grupę zaburzeń wywodzących się z różnych typów komórek trofoblastu łożyska. Klasyfikacja histopatologiczna obejmuje: zaśniad groniasty całkowity (CHM), zaśniad groniasty częściowy (PHM), zaśniad inwazyjny, kosmówczaka (choriocarcinoma), guz trofoblastyczny miejsca łożyskowego (PSTT) oraz nabłonkowy guz trofoblastyczny (ETT).

Około 10–20% pacjentek z zaśniadem groniastym całkowitym ma utrzymujące się podwyższone lub rosnące stężenie hCG po ewakuacji macicy i ostatecznie rozpoznaje się u nich ciążowy nowotwór trofoblastyczny (GTN) — dlatego ciąża zaśniadowa wymaga ścisłego monitorowania hCG po opróżnieniu jamy macicy.

Źródło: Ngan i wsp., FIGO 2026 [1] — sekcja 1, s. 2 · dane o APSN: Kaur i wsp. [4]

Kryteria rozpoznania GTN FIGO 2026 – Tabela 2

Kryteria diagnostyczne oparte na przebiegu hCG zostały doprecyzowane w rewizji 2026:

  • Wzrost hCG: zwiększenie stężenia hCG o >10% w trzech kolejnych cotygodniowych pomiarach w okresie ≥2 tygodni (tj. w dniach 1., 7., 14.).
  • Plateau hCG: zmiana stężenia hCG (wzrost lub spadek) <10% w czterech pomiarach w okresie ≥3 tygodni (tj. w dniach 1., 7., 14., 21.).
  • Rozpoznanie histopatologiczne kosmówczaka ciążowego, PSTT lub ETT — kryteria histopatologiczne zostały w 2026 r. rozszerzone o wyraźne wskazanie tych trzech jednostek jako kwalifikujących do rozpoznania GTN.
Usunięte kryterium 2026 Z kryteriów rozpoznania GTN usunięto zapis, że „stężenie hCG pozostaje podwyższone przez 6 miesięcy lub dłużej" — to kryterium czasowe nie jest już wymagane do postawienia rozpoznania.

Źródło: Ngan i wsp., Tabela 2 [1] — s. 3; sekcja 3, s. 3 · genotypowanie STR: Buza i Hui [8]

Rys historyczny

Na spotkaniu FIGO w 2000 r. przyjęto termin gestational trophoblastic neoplasia (GTN) zastępujący różne wcześniej stosowane określenia obejmujące spektrum pomolowe oraz kosmówczaka, PSTT i ETT. Nienowotworowe czynniki prognostyczne (stężenie hCG w surowicy) zostały włączone do klasycznego stopniowania anatomicznego już w 1991 r. Rewizja 2026, opracowana przez Podkomitet ds. GTN Komitetu ds. Nowotworów Kobiecych FIGO (przewodnicząca: Hextan Y.S. Ngan, pod kierownictwem Sarikapan Wilailak), to pierwsza istotna aktualizacja systemu obowiązującego od 2000 r.

Stopniowanie anatomiczne FIGO dla GTN

StopieńOpis
IGuz ściśle ograniczony do trzonu i szyjki macicy 2026: dodano szyjkę
IIGuz wykracza poza macicę, ale ograniczony do struktur narządu rodnego (przydatki, pochwa, więzadła szerokie)
IIIGuz z zajęciem płuc, z lub bez zajęcia narządu rodnego; przerzut do węzła chłonnego poniżej przepony 2026
IVWszystkie inne umiejscowienia przerzutów, w tym przerzut do węzła chłonnego powyżej przepony 2026

Podstawowe definicje stopni I–IV pozostają koncepcyjnie zbliżone do systemu FIGO 2000, jednak w rewizji 2026 doprecyzowano: dodanie szyjki macicy do stopnia I, więzadeł szerokich do stopnia II oraz włączenie statusu węzłów chłonnych do stopni III/IV.

Brzmienie stopnia IV odwzorowano dosłownie za Tabelą 4. Wcześniejsze wydania tego materiału uzupełniały ten wiersz przykładową listą lokalizacji („mózg, wątroba, nerka, przewód pokarmowy”); listy tej nie ma w Tabeli 4 i została usunięta. Wymienione narządy występują natomiast w Tabeli 5 jako umiejscowienia przerzutów punktowane w skali ryzyka — to odrębna tabela o innym przeznaczeniu.

Źródło: Ngan i wsp., Tabela 4 [1] — s. 4; sekcja 5, s. 4–5

Nowość: klasyfikacja zajęcia węzłów chłonnych FIGO 2026

  • Przerzut do węzła chłonnego poniżej przepony → klasyfikowany jako stopień III (np. zapis: „III LN r").
  • Przerzut do węzła chłonnego powyżej przepony → klasyfikowany jako stopień IV.
  • Przy zajęciu węzłów chłonnych dodaje się notację „r" (rozpoznanie obrazowe, radiologiczne) lub „p" (potwierdzenie patomorfologiczne), wskazującą metodę, na podstawie której przypadek zaklasyfikowano do danego stopnia.
  • Próg wielkości węzła: krótsza oś węzła chłonnego ≥10 mm na badaniu obrazowym definiuje przerzut i służy do liczenia liczby ocenianych, prawdopodobnie zajętych węzłów.
Rozbieżność wewnątrz dokumentu źródłowego Próg wielkości węzła jest w artykule podany trzykrotnie, w dwóch niezgodnych brzmieniach. Przypis do Tabeli 4 (s. 4) i sekcja 9 (s. 7) mówią o krótszej osi 10 mm lub większej, a tekst sekcji 5 (s. 5) — o średnicy mniejszej niż 10 mm jako progu definiowania ocenianych, prawdopodobnie zajętych węzłów. Sekcja 5 zawiera ponadto zapis o ograniczeniu klasyfikacji węzłowej do węzłów o wymiarze 1 cm lub większym, zgodny z przypisem do Tabeli 4. Narzędzie odwzorowuje próg z przypisu do Tabeli 4 jako powtórzony dwukrotnie i spójny z pozostałą treścią, ale nie rozstrzyga tej rozbieżności — rozstrzygnięcie pozostaje po stronie czytelnika oryginału.
Chirurgiczne stopniowanie węzłów chłonnych — nierekomendowane Mimo włączenia statusu węzłów chłonnych do stopniowania, chirurgiczne stopniowanie węzłów chłonnych nie jest zalecane — brak wystarczających danych, że taki zabieg wpłynąłby na dodatkowe strategie leczenia lub poprawił przeżycie. GTN szerzy się głównie drogą krwiopochodną. Dane o wpływie przerzutów węzłowych na przeżycie pozostają niejednoznaczne; włączenie tego elementu do stopniowania ma służyć gromadzeniu dalszych danych.

Notacja LN r/p wzorowana na zasadach stopniowania innych nowotworów ginekologicznych, np. raka endometrium — źródło: Ngan i wsp. [1] — Tabela 4 (przypis), s. 4 oraz sekcja 5, s. 5, por. Berek i wsp. [7]

Kalkulator zmodyfikowanej skali ryzyka WHO/FIGO

Skala opiera się na siedmiu czynnikach prognostycznych (Tabela 5, s. 5). Suma punktów wskazuje wiersz klasyfikacji ryzyka w Tabeli 6 (s. 6). Zestaw czynników i ich punktacja pozostają w większości niezmienione względem systemu 2000 — usunięto natomiast czynnik „wcześniejsza nieskuteczna chemioterapia" 2026, a progi klasyfikacji ryzyka uległy zmianie (patrz zakładka „Co zmieniło się w 2026?").

Macica nie jest liczona jako miejsce przerzutu; ektopowy kosmówczak ciążowy traktuje się jako guz pierwotny. Do pomiaru wielkości guza nie należy używać CT (ograniczony kontrast tkanek miękkich) — właściwe metody to USG z Dopplerem, MRI lub ocena patomorfologiczna. Umiejscowienia przerzutów spoza powyższej listy nie zwiększają punktacji, ale należy je traktować jako chorobę wysokiego ryzyka.

Stopień anatomiczny dokumentacja: stopień : wynik
I
II
III
IV

Wybór stopnia służy wyłącznie dokumentacji („stopień : wynik") — sam stopień anatomiczny nie wchodzi w skład sumy punktowej skali ryzyka (poza notacją LN r/p przy zajęciu węzłów chłonnych, patrz zakładka „Stopniowanie FIGO"). Pełne definicje: Ngan i wsp., Tabela 4 [1] — s. 4.

Dodatkowe czynniki ryzyka — dla wyniku 5–6 punktów2026

Zaznacz, jeśli dotyczy — mogą one uzasadniać rozważenie chemioterapii wielolekowej jako leczenia pierwszego rzutu, mimo formalnie niskiego wyniku punktowego (5–6).

Źródło dodatkowych czynników ryzyka: Ngan i wsp. [1], Lok i wsp. [5], Braga i wsp. [9]

Moduł obliczeniowy

Jedyne działanie wykonywane na danych to zsumowanie punktów przypisanych wybranym pozycjom w Tabeli 5 (s. 5). Narzędzie nie wylicza dawek, nie wyznacza terminów i nie dobiera schematu leczenia. Wynik poniżej wskazuje wiersz Tabeli 6 odpowiadający tej sumie.

Treść dokumentu źródłowego
Wynik punktowy (stopień : wynik)
I : 0
Niskie ryzyko

Materiał odwzorowuje treść dokumentu źródłowego. Suma punktów i przypisany jej wiersz Tabeli 6 nie stanowią rozpoznania ani zalecenia dla indywidualnej pacjentki. Kwalifikacja kliniczna pozostaje wyłącznie po stronie lekarza prowadzącego.

Progi klasyfikacji ryzyka FIGO 2026 – Tabela 6

Tabela 6 dokumentu źródłowego zawiera wyłącznie trzy wiersze i nie zawiera kolumny z postępowaniem. Poniżej odwzorowanie jej pełnej treści.

Grupa ryzyka
0–6: niskie ryzyko
7–12: wysokie ryzyko
≥ 13: ryzyko bardzo wysokie (ultra-high risk)
Czego dokument źródłowy nie zawiera poza FIGO 2026 Artykuł FIGO 2026 jest systemem stopniowania i punktacji — nie podaje schematów chemioterapii ani nazw leków dla poszczególnych grup ryzyka. Wcześniejsze wydania tego materiału umieszczały w tabeli opisanej jako Tabela 6 kolumnę z postępowaniem („metotreksat lub aktynomycyna D”, „najczęściej EMA-CO”), której w Tabeli 6 nie ma. Treści te przeniesiono do zakładki „Postępowanie — poza FIGO 2026” wraz ze wskazaniem właściwych źródeł. Wyjątkiem jest chemioterapia indukcyjna w grupie ≥ 13 punktów, wymieniona wprost w sekcji 7.3 artykułu; dokument mówi w tym miejscu o zmniejszeniu śmiertelności, bez zawężenia do śmiertelności wczesnej.

Źródło: Ngan i wsp., Tabela 6 [1] — s. 6; sekcja 7, s. 6 · chemioterapia indukcyjna: Alifrangis i wsp. [10]

Nowe stopniowanie FIGO dla PSTT/ETT FIGO 2026 – Tabela 7

Guz trofoblastyczny miejsca łożyskowego (PSTT) i nabłonkowy guz trofoblastyczny (ETT) wykazują odmienne od pozostałych postaci GTN zachowanie biologiczne (skłonność do naciekania miejscowego, a nie do szerokiego rozsiewu przerzutowego). Do rewizji 2026 nie istniał dla nich formalny, dedykowany system stopniowania FIGO — jest to jedna z kluczowych nowości tej rewizji.

Stopień FIGOOpis
IGuz ściśle ograniczony do trzonu i szyjki macicy
Dobry czynnik rokowniczy (GP): odstęp <48 mies. od poprzedniej ciąży · Zły czynnik rokowniczy (PP): odstęp ≥48 mies.
IIGuz wykracza poza macicę, ale ograniczony do struktur narządu rodnego (przydatki, pochwa, więzadła szerokie)
GP: <48 mies. · PP: ≥48 mies.
IIIGuz z zajęciem płuc, z lub bez zajęcia narządu rodnego; przerzut do węzła chłonnego poniżej przepony
GP: <48 mies. · PP: ≥48 mies.
IVWszystkie inne umiejscowienia przerzutów, w tym przerzut do węzła chłonnego powyżej przepony — zawsze rokowanie złe
Kluczowe czynniki rokownicze dla PSTT/ETT
  • Stopień IV choroby oraz odstęp od poprzedzającej ciąży ≥48 miesięcy to dwa najważniejsze niekorzystne czynniki rokownicze zidentyfikowane dla PSTT/ETT.
  • Jeśli w wywiadzie stwierdza się więcej niż jedną poprzedzającą ciążę, a genotypowanie STR jest niedostępne — za ciążę indeksową przyjmuje się najbardziej niedawną ciążę (łącznie z ciążą obecną), analogicznie jak w GTN.
  • Genotypowanie STR, tam gdzie dostępne, może pomóc zidentyfikować ciążę indeksową w celu prawidłowej oceny odstępu.
  • Dane o wpływie przerzutów węzłowych na rokowanie w PSTT/ETT są ograniczone, ale — podobnie jak w innych postaciach GTN — przerzuty węzłowe poniżej przepony wiążą się z lepszym rokowaniem niż powyżej przepony (stąd odpowiednio stopień III i IV). Chirurgiczne stopniowanie węzłowe nie jest zalecane.

Ze względu na rzadkość PSTT/ETT oraz odmienną biologię, kwalifikacja do leczenia (histerektomia z limfadenektomią miedniczną/zaotrzewnową w chorobie nieprzerzutowej, chemioterapia wielolekowa przy przerzutach) powinna odbywać się w ośrodku referencyjnym z doświadczeniem w ciążowej chorobie trofoblastycznej. Do stopniowania miejscowego obowiązkowe jest MRI miednicy ze wzmocnieniem kontrastowym (patrz zakładka „Diagnostyka obrazowa").

Źródło: Ngan i wsp., Tabela 7 [1] · czynniki rokownicze: Schmid i wsp. [12], Frijstein i wsp. [13]

Postępowanie w zależności od kategorii ryzyka poza FIGO 2026

Treść spoza dokumentu źródłowego Artykuł FIGO 2026 jest systemem stopniowania i punktacji — nie zawiera schematów chemioterapii, nazw leków ani danych o przeżyciu. Cała zawartość tej zakładki, z wyjątkiem chemioterapii indukcyjnej w grupie ≥ 13 punktów (sekcja 7.3, s. 6), pochodzi z odrębnych publikacji wskazanych przy każdej pozycji. Nie jest to zatem odwzorowanie wytycznej FIGO 2026 i nie należy jej tak cytować.
Niskie ryzyko (stopień I–III, wynik 0–6)
  • Chemioterapia jednolekowa: metotreksat (MTX, +/- kwas folinowy) lub aktynomycyna D.
  • Ryzyko oporności na leczenie pierwszego rzutu rośnie wraz ze wzrostem wyniku punktowego w obrębie grupy niskiego ryzyka (zwłaszcza wynik 5–6).
  • Przy dodatkowych czynnikach ryzyka (patrz zakładka „Kalkulator ryzyka") — rozważyć chemioterapię wielolekową jako leczenie pierwszego rzutu, mimo wyniku 5–6 2026.
  • Przeżycie całkowite zbliżone do 100%.

Źródło: Ngan i wsp., 2025 update [3], Braga i wsp. [9]

Wysokie ryzyko (stopień II–III wynik ≥7, oraz stopień IV)
  • Chemioterapia wielolekowa — standardowo EMA-CO (etopozyd, metotreksat, aktynomycyna D naprzemiennie z cyklofosfamidem i winkrystyną).
  • W wybranych przypadkach leczenie skojarzone z chirurgią (usunięcie opornych ognisk choroby) lub radioterapią (przerzuty do mózgu).
  • Przeżycie ok. 90%.

Źródło: Ngan i wsp., 2025 update [3]

Ryzyko bardzo wysokie / ultra-high-risk (wynik ≥13) 2026
  • Sekcja 7.3 dokumentu źródłowego (s. 6) podaje, że w tej grupie wykazano zmniejszenie śmiertelności po zastosowaniu chemioterapii indukcyjnej; nie precyzuje schematu ani dawek. Schemat niskodawkowego etopozydu z cisplatyną pochodzi z pracy Alifrangis i wsp. poza FIGO 2026
  • Ścisła kwalifikacja i prowadzenie w ośrodku referencyjnym GTD.

Źródło: Ngan i wsp. [1], Alifrangis i wsp. [10]

Badania obrazowe w GTN FIGO 2026 – Tabela 3

Wybór metody obrazowania zależy od przewidywanego ryzyka i dostępności metod. Ponieważ GTN może podwoić objętość w ciągu 24–48 godzin u części pacjentek, badania obrazowe należy wykonywać możliwie blisko planowanego rozpoczęcia chemioterapii lub leczenia operacyjnego.

ObszarZalecane badania
MiednicaUSG z Dopplerem lub MRI, w zależności od ryzyka i dostępności
Jama brzusznaCT, MRI lub USG, w zależności od ryzyka i dostępności
Klatka piersiowaCT klatki piersiowej i RTG (CXR) — do rozpoznania przerzutów do płuc i liczenia ich liczby dla wyniku punktowego. Liczą się wyłącznie zmiany ≥1 cm
Choroba niskiego ryzyka
  • Zalecane: RTG klatki piersiowej (CXR) oraz USG miednicy z Dopplerem lub MRI.
  • Do oceny wielkości guza w obrębie macicy USG z Dopplerem jest zwykle wystarczające do pomiaru maksymalnego wymiaru guza. Objętość lub całkowity rozmiar macicy nie wchodzą do skali punktowej FIGO — należy uwzględnić możliwą obecność skrzepów, które mogą zafałszować ocenę guza.
  • CT miednicy nie jest zalecane do pomiaru wielkości guza — ograniczony kontrast tkanek miękkich utrudnia odróżnienie tkanki nowotworowej od skrzepu lub ściany macicy.
  • MRI może być użyte do oceny choroby w miednicy — zapewnia najwyższą dokładność, ale zwykle nie jest wymagane w chorobie pomolowej niskiego ryzyka.
  • CT klatki piersiowej wskazane, jeśli przerzuty do płuc zostały stwierdzone lub są podejrzewane na CXR. Do skali punktowej liczą się wyłącznie zmiany >1 cm. Jeśli przerzuty do płuc ≥1 cm zostaną wykryte na CXR lub CT klatki piersiowej — zalecane jest dodatkowo MRI mózgu wraz z CT lub MRI jamy brzusznej w celu oceny innych możliwych ognisk przerzutowych. Mikroprzerzuty płucne nie wpływają na wyniki leczenia i nie powinny być uwzględniane przy ustalaniu stopnia lub wyniku punktowego.
  • PET-CT nie powinno być wykonywane rutynowo, ale może być rozważone u pacjentek z chorobą wysokiego ryzyka.
  • Przy bardzo wysokim stężeniu hCG (np. >400 000 mIU/ml) ryzyko przerzutów w innych lokalizacjach jest zwiększone, nawet przy braku zmian na CXR — warto rozważyć dodatkowe obrazowanie.
Choroba wysokiego ryzyka
  • U pacjentek z podejrzeniem choroby wysokiego ryzyka oraz u każdej pacjentki z rozpoznaniem kosmówczaka ciążowego — konieczna szersza diagnostyka: MRI mózgu i miednicy ze wzmocnieniem kontrastowym oraz CT klatki piersiowej i jamy brzusznej.
  • USG jamy brzusznej może mieć rolę w ośrodkach o ograniczonych zasobach, ale jest niewystarczające do oceny przerzutów do wątroby w celach stopniowania. CT ze wzmocnieniem kontrastowym powinno być metodą pierwszego wyboru dla wykrywania przerzutów do wątroby; MRI (najlepiej z kontrastem dożylnym) zarezerwowane jako metoda rozwiązywania problemów przy przeciwwskazaniach do kontrastu CT.
  • MRI jest preferowaną metodą oceny mózgu. CT mózgu należy zarezerwować dla sytuacji nagłych, gdy MRI nie jest natychmiast dostępne.
PSTT / ETT

Dla stopniowania PSTT/ETT obowiązkowe jest MRI miednicy ze wzmocnieniem kontrastowym — dla dokładnej oceny zajęcia mięśnia macicy i przymacicz, z uwagi na skłonność tych guzów do naciekania miejscowego, a nie szerokiego rozsiewu przerzutowego. USG i CT są niewystarczające do stopniowania miejscowego tych nowotworów.

Czas wykonania badań Ponieważ GTN może podwoić objętość w ciągu 24–48 godzin u części pacjentek, zaleca się wykonywanie badań obrazowych możliwie blisko rozpoczęcia chemioterapii lub interwencji chirurgicznej — zgodnie z zaleceniami zawartymi w aktualnych praktycznych wytycznych leczenia GTD (EOTTD-ESGO-GCIG-ISSTD).

Źródło: Ngan i wsp., Tabela 3 [1], Lok i wsp. [5], Jiang i wsp. [6]

Podsumowanie zmian FIGO 2026 względem systemu 2000

Poniższe zestawienie ułatwia szybką orientację, co dokładnie zmienił Podkomitet ds. GTN FIGO w rewizji 2026, opublikowanej przez Ngan i wsp. w International Journal of Gynecology & Obstetrics [1].

ElementZmiana
Kryteria rozpoznania GTNDoprecyzowano definicje wzrostu i plateau hCG (konkretne dni pomiarów); usunięto kryterium „hCG podwyższone ≥6 miesięcy"; rozszerzono kryteria histopatologiczne o wyraźne wskazanie kosmówczaka ciążowego/PSTT/ETT
Stopniowanie anatomiczne I–IVZakres stopni bez zmian, ale doprecyzowano: dodano szyjkę macicy do stopnia I, więzadła szerokie do stopnia II
Węzły chłonneNowość: włączono status węzłów chłonnych do stopniowania — notacja „r"/„p", próg ≥10 mm (krótsza oś), przypisanie do stopnia III (poniżej przepony) lub IV (powyżej przepony); chirurgiczne stopniowanie węzłowe nierekomendowane
Skala ryzyka WHO/FIGOUsunięto czynnik „wcześniejsza nieskuteczna chemioterapia" — pozostało 7 czynników prognostycznych (wcześniej 8); punktacja pozostałych czynników bez zmian
Progi klasyfikacji ryzykaNowość: formalnie wyodrębniona kategoria ultra-high-risk (≥13 pkt); doprecyzowano postępowanie przy wyniku granicznym 5–6 z dodatkowymi czynnikami ryzyka; nie wprowadzono dodatkowej grupy pośredniego ryzyka mimo takich propozycji
PSTT/ETTNowość: odrębne stopniowanie FIGO — te same stopnie I–IV, ale bez skali punktowej; dla stopni I–III dodano notację GP/PP wg odstępu od poprzedniej ciąży (<48 vs. ≥48 miesięcy); stopień IV = zawsze rokowanie złe
Genotypowanie STRRekomendowane tam, gdzie dostępne, do różnicowania kosmówczaka ciążowego/pozaciążowego oraz identyfikacji ciąży indeksowej (w GTN i w PSTT/ETT)
ObrazowanieDoprecyzowano zalecane metody wg ryzyka i dostępności; dodano rolę PET-CT (nie rutynowo), próg hCG >400 000 mIU/ml sugerujący dodatkowe obrazowanie, oraz zalecenie wykonywania badań blisko startu leczenia (podwojenie objętości w 24–48 h)
Jak szybko odróżnić niskie od wysokiego ryzyka? 1) Wylicz wynik punktowy w zakładce „Kalkulator ryzyka" (7 czynników). 2) 0–6 pkt = niskie ryzyko (uwaga na wynik 5–6 z dodatkowymi czynnikami — może kwalifikować do leczenia jak wysokie ryzyko). 3) 7–12 pkt = wysokie ryzyko. 4) ≥13 pkt = ultra-high-risk — rozważ chemioterapię indukcyjną. Stopień anatomiczny dokumentuje się równolegle jako „stopień : wynik", ale sam w sobie nie zmienia punktacji (poza nowością dot. węzłów chłonnych). Dla PSTT/ETT skala punktowa nie ma zastosowania — decydują stopień IV i odstęp ≥48 miesięcy.

Bibliografia

Główne źródło tego materiału to pełny tekst artykułu źródłowego (open access, licencja CC BY). Kliknij dowolny odnośnik przy tabeli lub twierdzeniu w treści, aby przejść tutaj do właściwej pozycji.

TabelaTreśćStrona
Tabela 1Skład podkomitetu ds. rewizji stopniowania GTN2
Tabela 2Kryteria rozpoznania GTN 20263
Tabela 3Badania obrazowe w GTN 20263
Tabela 4Stopniowanie anatomiczne FIGO dla GTN 20264
Tabela 5Zmodyfikowana skala ryzyka WHO/FIGO 20265
Tabela 6Klasyfikacja grup ryzyka GTN 20266
Tabela 7Stopniowanie FIGO dla PSTT/ETT 20267
1Ngan HYS, Seckl MJ, Horowitz N, Cheung ANY, Braga A, Sekharan PK, Fridsten S, Garrett A, Yanaihara N, Wilailak S, Schmalfeldt B. FIGO staging for gestational trophoblastic neoplasia: 2026. Int J Gynecol Obstet. 2026;00:1–9. DOI: 10.1002/ijgo.71229. (Open access, CC BY).
2Ngan HY, Bender H, Benedet JL, et al. Gestational trophoblastic neoplasia, FIGO 2000 staging and classification. Int J Gynaecol Obstet. 2003;83(Suppl 1):175–177.
3Ngan HYS, Seckl MJ, Berkowitz RS, et al. Diagnosis and management of gestational trophoblastic disease: 2025 update. Int J Gynaecol Obstet. 2025;171(Suppl 1):78–86.
4Kaur B, Short D, Fisher RA, Savage PM, Seckl MJ, Sebire NJ. Atypical placental site nodule (APSN) and association with malignant gestational trophoblastic disease; a clinicopathologic study of 21 cases. Int J Gynecol Pathol. 2015;34(2):152–158.
5Lok C, van Trommel N, Braicu EI, et al. Practical guidelines for the treatment of gestational trophoblastic disease: collaboration of EOTTD-ESGO-GCIG-ISSTD. J Clin Oncol. 2025;43(18):2119–2128.
6Jiang F, Lin JK, Xiang Y, et al. The impact of pulmonary metastases on therapeutic response and prognosis in malignant gestational trophoblastic neoplasia patients. Eur J Cancer. 2022;161:119–127.
7Berek JS, Matias-Guiu X, Creutzberg C, et al. FIGO staging of endometrial cancer: 2023. J Gynecol Oncol. 2023;34(5):e85.
8Buza N, Hui P. Genotyping diagnosis of gestational trophoblastic disease: frontiers in precision medicine. Mod Pathol. 2021;34(9):1658–1672.
9Braga A, Paiva G, Ghorani E, et al. Predictors for single-agent resistance in FIGO score 5 or 6 gestational trophoblastic neoplasia: a multicentre, retrospective, cohort study. Lancet Oncol. 2021;22(8):1188–1198.
10Alifrangis C, Agarwal R, Short D, et al. EMA/CO for high-risk gestational trophoblastic neoplasia: good outcomes with induction low-dose etoposide-cisplatin and genetic analysis. J Clin Oncol. 2013;31(2):280–286.
11Hui P, Webster F, Baergen RN, et al. Dataset for the reporting of gestational trophoblastic neoplasia: recommendations from the International Collaboration on Cancer Reporting (ICCR). Int J Gynecol Pathol. 2022;41(Suppl 1):S34–S43.
12Schmid P, Nagai Y, Agarwal R, et al. Prognostic markers and long-term outcome of placental-site trophoblastic tumours: a retrospective observational study. Lancet. 2009;374(9683):48–55.
13Frijstein MM, Lok CAR, van Trommel NE, et al. Management and prognostic factors of epithelioid trophoblastic tumours: results from the ISSTD database. Gynecol Oncol. 2019;152(2):361–367.
Status źródła i zakres odwzorowania Pełny tekst artykułu źródłowego (Ngan i wsp., IJGO 2026) został zweryfikowany bezpośrednio — jest to artykuł otwartego dostępu na licencji Creative Commons Attribution. Treści oznaczone tagiem 2026 odwzorowują tabele 2–7 oraz tekst główny artykułu i są opatrzone adresem na poziomie tabeli lub sekcji oraz strony. Treści oznaczone znacznikiem poza FIGO 2026 nie pochodzą z artykułu stopniującego — dotyczy to w szczególności całej zakładki „Postępowanie” oraz nazw schematów chemioterapii; ich źródła wskazano przy każdej pozycji. Podział stron w cytowanym pliku odpowiada wersji online (Int J Gynecol Obstet 2026;00:1–9); po nadaniu numeru zeszytu paginacja może ulec zmianie.

Historia wersji

v1.02026-07-23
Pierwsza wersja materiału — na wzór narzędzia „Algorytm POP": rozpoznanie/klasyfikacja GTD-GTN, stopniowanie FIGO 2026 z notacją węzłową, interaktywny kalkulator skali ryzyka WHO/FIGO, stopniowanie PSTT/ETT, postępowanie wg ryzyka, diagnostyka obrazowa, podsumowanie zmian 2026, bibliografia. Oparta na fragmentach artykułu dostępnych przez wyszukiwarkę.
v1.12026-07-23
Korekta terminologiczna: „gestacyjna/gestacyjny" → „ciążowa/ciążowy" w całym dokumencie. Weryfikacja i korekta treści na podstawie pełnego tekstu artykułu (PDF, open access): poprawiono skalę ryzyka do 7 czynników (usunięto nieaktualny czynnik „wcześniejsza chemioterapia" z kalkulatora), dodano pochwę do kategorii 0 pkt w umiejscowieniu przerzutów, skorygowano progi odstępu od ciąży indeksowej (<4/4–6/7–12/>12 mies.), dodano ciążę ektopową do antecedent pregnancy, uzupełniono stopień I o szyjkę macicy, rozbudowano zakładkę diagnostyki obrazowej (podział niskie/wysokie ryzyko, PET-CT, próg hCG >400 000, timing badań), przebudowano zakładkę PSTT/ETT o pełną tabelę stopniowania z notacją GP/PP, dodano uwagę o nierekomendowanym chirurgicznym stopniowaniu węzłowym, zaktualizowano bibliografię o pozycje faktycznie cytowane w artykule.
v1.22026-07-24
Poprawiono układ zakładki/sekcji „Historia wersji” na urządzeniach mobilnych — wąskie kolumny „Wersja”/„Data” łamały się litera po literze na małych ekranach; zastąpiono sztywną tabelę układem kartowym (numer wersji + data w nagłówku, opis pod spodem).
v1.32026-07-24
Poprawiono zawijanie etykiet w pasku zakładek na wąskich ekranach — przy 5+ zakładkach jednolita szerokość (`flex:1`) w połączeniu z `word-break:break-word` łamała długie słowa litera po literze; poniżej 560px pasek przechodzi na siatkę 2-kolumnową, co daje każdej zakładce więcej miejsca na czytelne zawinięcie tekstu.
v1.42026-07-24
Przegląd tłumaczenia na życzenie użytkownika: naprawiono przeoczoną niespójność terminologiczną w zakładce „Rozpoznanie i klasyfikacja" — akapit otwierający wciąż używał „Gestacyjna choroba trofoblastyczna (GTD)", mimo że korekta w wersji 1.1 miała zamienić ten termin na „ciążowa" w całym dokumencie (nagłówek karty był już poprawny, tekst pod nim nie). Pozostałe wystąpienia „gestational”/„gestacyjn-” w dokumencie sprawdzone i pozostawione celowo — występują wyłącznie w tytułach cytowanych prac angielskojęzycznych (bibliografia, nazwa historyczna „gestational trophoblastic neoplasia” przyjęta w 2000 r.), gdzie tłumaczenie byłoby błędem cytowania.
v1.52026-07-25
Korekta łamania tekstu w tabelach. Deklaracja overflow-wrap:anywhere w komórkach powodowała, że minimalna szerokość kolumny wyliczana przez przeglądarkę odpowiadała pojedynczemu znakowi — algorytm automatycznego układu tabeli zwężał wówczas kolumny o krótkich nagłówkach i łamał wyrazy w przypadkowym miejscu („Charakt / er”) nawet na szerokim ekranie. Zastąpiono ją wartością break-word, która nie wpływa na wyliczanie rozmiaru min-content, wraz z word-break:normal; kolumna nie może już być węższa niż najdłuższy wyraz nagłówka. Agresywne łamanie zachowano wyłącznie dla ciągów nierozdzielnych — odnośników, identyfikatorów DOI i tekstu monospace. Tabelom w kontenerze przewijanym nadano minimalną szerokość 640 px (560 px poniżej 520 px szerokości okna), dzięki czemu na wąskim ekranie tabela przewija się poziomo zamiast ulegać zgnieceniu. Zmiana wyłącznie prezentacyjna — nie modyfikuje treści merytorycznej ani logiki obliczeń.
v1.62026-07-25
Zestaw poprawek widoku mobilnego. Przyklejony pasek zakładek nie działał: .shell miał overflow:hidden, a przodek z tą deklaracją staje się dla elementu position:sticky najbliższym kontenerem przewijania — ponieważ sam się nie przewija, przyklejanie nigdy nie następowało. Zastąpiono ją overflow:clip, która przycina zaokrąglone rogi, ale kontenera przewijania nie tworzy; hidden pozostawiono jako zapas dla starszych przeglądarek. Pasek zakładek poniżej 560 px zmieniono z siatki dwukolumnowej, której wysokość rosła liniowo z liczbą zakładek, na jednowierszowy pasek przewijany poziomo; kliknięcie zakładki dosuwa pasek tak, by aktywny przycisk był widoczny. Pola dotykowe zakładek zwiększono do 40 px wysokości. Na urządzeniach wskazujących pasek otrzymał widoczny wąski uchwyt przewijania, przeciąganie kursorem z progiem 4 px i tłumieniem kliknięcia po przeciągnięciu oraz przewijanie kółkiem myszy, przechwytywane wyłącznie wtedy, gdy pasek ma rezerwę przewijania. Pola formularza otrzymały poniżej 640 px rozmiar czcionki 16 px — Safari na iOS przybliża widok przy ustawieniu ostrości na polu o mniejszej czcionce, zmuszając do ręcznego oddalania po każdym wyborze. Klauzula prawna w stopce poniżej 520 px jest wyrównana do lewej zamiast justowana, co usuwa szerokie „rzeki” odstępów na wąskiej kolumnie. Tabele przewijane poziomo sygnalizują możliwość przesunięcia cieniem gradientowym przy prawej krawędzi, znikającym po dojściu do końca przewijania.
v1.72026-07-25
Przeniesiono komplet dopracowanych poprawek widoku mobilnego, zweryfikowanych wcześniej na algorytmie endometriozy i algorytmie POP. Przyklejanie paska zakładek: z elementu .shell usunięto właściwość overflow w całości, ponieważ każda wartość inna niż visible czyni ten element kontenerem przewijania lub kontekstem przycinania dla potomków, co unieważnia position:sticky; narożniki zaokrąglają samodzielnie header.top i footer.app-footer. Skrypt przy starcie przechodzi ponadto łańcuch przodków i w każdym, który ma overflow-x:hidden, zamienia tę wartość na overflow-x:clip, co przywraca przyklejanie po osadzeniu na stronie. Obsługa myszą: pasek zakładek otrzymał widoczny wąski uchwyt przewijania na urządzeniach wskazujących, przeciąganie kursorem z progiem 4 px i tłumieniem kliknięcia po przeciągnięciu oraz przewijanie kółkiem, przechwytywane wyłącznie przy istniejącej rezerwie przewijania. Strzałki nawigacyjne: w tabelach okrągłe wskaźniki o średnicy 21 px z grotem 12 px i tłem rgba(191,214,230,0.35), przy samych krawędziach ramki przewijanej, widoczne tylko po stronie, w którą można przesunąć; w pasku zakładek biały grot bez tła, umieszczony w pasie dopełnienia nad etykietami, bez zwiększania wysokości paska. Dodano także lewy cień gradientowy tabel, symetryczny do prawego.
v1.82026-07-25
Ujednolicenie stylu graficznego z portalem edukacyjnym, przeprowadzone wcześniej na algorytmie CMV. Typografia: usunięto krój szeryfowy Source Serif 4, którego portal nie używa — nagłówki korzystają z kroju Inter, odróżnianego od tekstu wagą 600 i ujemnym odstępem międzyliterowym −0,01 em; krój zniknął też z wykazu pobieranego z Google Fonts. Zakładki: aktywna zakładka w błękicie #3A6D9A zamiast turkusu, przez nową zmienną --tab-active. Stopka: jasne tło --bg, kreska oddzielająca u góry, zaokrąglone dolne narożniki, wyrównanie do prawej, krój IBM Plex Mono 0,64 rem; klauzula prawna zachowuje krój tekstowy i wyrównanie do lewej, ponieważ monospace czyta się dobrze w jednej linijce, ale nie w kilkuzdaniowym akapicie. Dodano linię zamykającą „Materiały edukacyjne | © 2026 Antoni Sierant" w brzmieniu portalu, oddzieloną cienką kreską. Znak wodny nagłówka: element ::before z grafiką osadzoną jako dane base64, szerokość 210 px, krycie 15%, wysunięty poza prawą krawędź, zwężany do 140 px poniżej 640 px szerokości okna; nagłówek otrzymał position:relative, a jego zawartość z-index, bo element pozycjonowany maluje się nad treścią w normalnym przepływie. Margines zewnętrzny: poniżej 820 px szerokości okna ramka odsuwa się od krawędzi ekranu o 6 px. Zastosowano margines, nie dopełnienie jak w portalu — tam korzeń jest przezroczysty, a tło niesie wewnętrzny .shell, tutaj tło leży na samym korzeniu, więc dopełnienie wcięłoby jedynie treść.
v1.92026-07-25
Dwie korekty spójności po ujednoliceniu z portalem edukacyjnym. Barwa nagłówków sekcji. Paski .subsection-header oraz nagłówki trzeciego stopnia w kartach zachowały turkus --accent, podczas gdy aktywna zakładka przeszła na błękit — w jednym dokumencie występowały więc dwie barwy wyróżnienia. Oba elementy korzystają teraz ze zmiennej --tab-active, czyli błękitu #3A6D9A, tego samego, którym portal oznacza sekcję ginekologiczną. Turkus pozostaje barwą odnośników i elementów pomocniczych. Tekst stopki. Ujednolicenie objęło stopkę krojem monospace i wyrównaniem do prawej, co jest właściwe dla jednowierszowej stopki portalu, ale nie dla kilkuzdaniowego tekstu informacyjnego. Tekst stopki wraca do kroju Inter i wyrównania obustronnego; krój monospace i wyrównanie do prawej zachowuje wyłącznie linia zamykająca z notą o prawach autorskich.
v1.102026-07-25
Klauzula prawna w stopce jest justowana i rozciąga się na całą szerokość stopki, tak jak w algorytmach CMV i FGR. Klasa miała trzy konkurencyjne reguły — kanoniczną z ujednolicenia z portalem, pierwotną dokumentową z ograniczeniem kolumny do 700 px i wyśrodkowaniem oraz wyjątek dla ekranów poniżej 520 px wyrównujący tekst do lewej — więc zmieniono wszystkie trzy. Skorygowano również barwy odziedziczone po granatowej stopce: tekst z #9FB6CB na --muted, kreskę oddzielającą z półprzezroczystej bieli na --border. Na jasnym tle kreska była niewidoczna, a tekst słabo czytelny.
v1.112026-08-02
Dodano kanoniczny blok @media print, którego narzędzie dotąd nie miało: wydruk gubił pasek zakładek i drukował wyłącznie panel otwarty na ekranie, a granatowy nagłówek ze znakiem wodnym zużywał toner bez potrzeby. Reguła ukrywa pasek zakładek i elementy sterujące, rozwija wszystkie panele (każdy od nowej strony), odwraca nagłówek na biel z granatową kreską, wygasza znak wodny, zdejmuje ograniczenie min-width i otoczki przewijania z tabel oraz zabezpiecza karty i tabele przed łamaniem między stronami.
v1.122026-08-02
Wdrożenie „Kanonu MDR Sierant 1.0" wraz z ponownym audytem wobec pełnego tekstu artykułu (Ngan i wsp., Int J Gynecol Obstet 2026;00:1–9, DOI 10.1002/ijgo.71229). Punktacja Tabeli 5 zweryfikowana pozycja po pozycji: siedem czynników, wartości i progi zgodne ze źródłem, w tym brak kolumn 2 i 4 dla wieku, brak kolumny 4 dla poprzedzającej ciąży i dla wielkości guza. Rozdzielenie treści FIGO od treści spoza FIGO. Artykuł źródłowy jest systemem stopniowania i punktacji i nie zawiera schematów chemioterapii. Poprzednie wydania umieszczały w tabeli opisanej jako „FIGO 2026 – Tabela 6" kolumnę z postępowaniem, wymieniającą metotreksat, aktynomycynę D i EMA-CO, oraz dodawały czwarty wiersz „wynik graniczny 5–6", którego w Tabeli 6 nie ma — tabela źródłowa ma trzy wiersze i jedną kolumnę. Tabelę przywrócono do brzmienia źródłowego, a zapisy sekcji 7 przeniesiono do osobnego bloku z adresami. Nazwy leków i schematów przeniesiono do zakładki „Postępowanie", oznaczonej teraz znacznikiem „poza FIGO 2026" i opatrzonej ostrzeżeniem, że nie jest odwzorowaniem wytycznej FIGO i nie należy jej tak cytować. Analogicznie rozdzielono treść dla grupy ≥ 13 punktów: dokument mówi o zmniejszeniu śmiertelności po chemioterapii indukcyjnej, natomiast schemat niskodawkowego etopozydu z cisplatyną pochodzi z pracy Alifrangis i wsp. Wynik kalkulatora. Komunikaty wynikowe przestały formułować zalecenia terapeutyczne („wskazana chemioterapia jednolekowa", „standardowo EMA-CO") i wskazują teraz wiersz Tabeli 6 odpowiadający sumie punktów wraz z przytoczeniem zapisów sekcji 7.1–7.3. Usunięto też zawężenie „zmniejsza wczesną śmiertelność" — dokument mówi o śmiertelności bez tego przymiotnika. Tabela 4. Ze stopnia IV usunięto przykładową listę lokalizacji („mózg, wątroba, nerka, przewód pokarmowy"), której Tabela 4 nie zawiera; narządy te występują w Tabeli 5 jako punktowane umiejscowienia przerzutów, co jest odrębnym zagadnieniem. Rozbieżność w źródle. Próg wielkości węzła chłonnego podany jest w artykule w dwóch niezgodnych brzmieniach: przypis do Tabeli 4 (s. 4) i sekcja 9 (s. 7) mówią o krótszej osi 10 mm lub większej, a sekcja 5 (s. 5) — o średnicy mniejszej niż 10 mm. Narzędzie sygnalizuje rozbieżność i jej nie rozstrzyga. Adresy. Wszystkie odsyłacze uzupełniono o numer sekcji i stronę; w zakładce „Bibliografia" dodano mapę siedmiu tabel wraz ze stronami oraz zastrzeżenie, że paginacja odpowiada wersji online przed nadaniem numeru zeszytu. Deklaracja przeznaczenia. Nad paskiem zakładek dodano stały blok „Przeznaczenie i status regulacyjny". W kalkulatorze wprowadzono jawne oznaczenie granicy między modułem obliczeniowym a treścią dokumentu źródłowego. Zakładkę „Kalkulator ryzyka" przemianowano na „Skala ryzyka FIGO", a „Postępowanie wg ryzyka" na „Postępowanie — poza FIGO 2026".
v1.132026-08-02
Blok „Przeznaczenie i status regulacyjny" przeniesiono spod nagłówka pod pasek zakładek. W poprzednim położeniu wchodził między podtytuł a pasek nawigacji i odsuwał zakładki poniżej pierwszego ekranu na urządzeniach mobilnych; po przeniesieniu pasek zakładek sąsiaduje bezpośrednio z nagłówkiem, a blok otwiera obszar treści. Blok pozostaje wspólny dla wszystkich zakładek i nie jest częścią żadnego panelu, więc jest widoczny niezależnie od wybranej zakładki — wymóg kanonu MDR dotyczący stałej widoczności deklaracji przeznaczenia jest zachowany. Ponieważ pasek zakładek jest przyklejony (position:sticky), blok przewija się pod nim wraz z treścią. Skorygowano marginesy: dolny zniesiono do zera, bo odstęp zapewnia teraz górny margines pierwszej karty w panelu, a górny ustawiono na 18 px (14 px poniżej 820 px szerokości okna). Zmiana wyłącznie w układzie — treść bloku bez zmian.
v1.142026-08-02
Dostosowanie do wzorca pliku wstrzykiwanego na podstronę serwisu, w ślad za ŻChZZ, indukcją porodu i CMV. Nagłówek otrzymał drugą klasę rozpoznawczą top hdr i układ wzorcowy, a pasek „Wersja testowa" usunięto z treści — dokłada go strona z manifestu. Stopkę usunięto, a wykaz odwzorowanych fragmentów wraz z zastrzeżeniem o paginacji wersji online przeniesiono do bloku przeznaczenia; stopka jest przy wbudowaniu usuwana, więc adres źródłowy wymagany regułą R5 kanonu MDR musiał trafić w miejsce, które przetrwa wstrzyknięcie. Pełne dane bibliograficzne pozostają w zakładce „Bibliografia", która jest częścią treści. Selektor przełącznika zakładek zawężono z nav.tabs button do nav.tabs button.tabbtn. Blok widoku mobilnego dokłada do paska dwa przyciski strzałek przewijania, które są potomkami nav.tabs; przy obecnej kolejności wykonania nie powoduje to usterki, bo lista przycisków powstaje przed ich dodaniem, ale zależność od kolejności jest krucha, a przy dwóch narzędziach na jednej podstronie szerszy selektor obejmowałby także zakładki sąsiada. Skrypt zamknięto w funkcji natychmiastowej z 'use strict'; funkcja gotoBib, wywoływana z atrybutów onclick w treści, jest jawnie eksportowana do zakresu globalnego.
v1.152026-08-08
Ujednolicenie warstwy ramowej z plikiem wzorcowym rodziny (algorytm_nietrzymanie_moczu). Blok „Przeznaczenie i status regulacyjny” przekształcono ze statycznego kontenera div.purpose-box w element zwijany details.purpose-box z nagłówkiem summary i kontenerem treści div.purpose-body. Blok pozostaje domyślnie zwinięty, ale zachowuje dotychczasowe położenie — jest rodzeństwem paska zakładek i kontenera treści, poza wszystkimi panelami — więc wymóg kanonu MDR dotyczący stałej widoczności deklaracji przeznaczenia jest zachowany niezależnie od wybranej zakładki. Przy wydruku blok rozwija się przymusowo regułą @media print, a znacznik rozwinięcia znika, więc deklaracja przeznaczenia trafia na wydruk w całości. Treść bloku pozostała bez zmian — przekształcenie dotyczy wyłącznie warstwy prezentacji. Nagłówek i stopka odpowiadały już wzorcowi i nie wymagały zmian.