Ryzyko ŻChZZ w ciąży i połogu

Pierwsza wersja narzędzia: kalkulator ryzyka ŻChZZ w ciąży, dawkowanie HDCz wg masy ciała, algorytm YEARS w podejrzeniu zatorowości płucnej.

Nowy styl graficzny narzędzia (ciepły papier, atrament, akcent szałwiowo-teal; Source Serif 4 + Inter + IBM Plex Mono), poszerzenie kontenera do 1100px, poprawka wyświetlania tabel na urządzeniach mobilnych, dodanie tej sekcji.

Poprawiono układ zakładki/sekcji „Historia wersji” na urządzeniach mobilnych — wąskie kolumny „Wersja”/„Data” łamały się litera po literze na małych ekranach; zastąpiono sztywną tabelę układem kartowym (numer wersji + data w nagłówku, opis pod spodem).

Poprawiono zawijanie etykiet w pasku zakładek na wąskich ekranach — przy 5+ zakładkach jednolita szerokość (`flex:1`) w połączeniu z `word-break:break-word` łamała długie słowa litera po literze; poniżej 560px pasek przechodzi na siatkę 2-kolumnową, co daje każdej zakładce więcej miejsca na czytelne zawinięcie tekstu.

Korekta łamania tekstu w tabelach. Deklaracja overflow-wrap:anywhere w komórkach powodowała, że minimalna szerokość kolumny wyliczana przez przeglądarkę odpowiadała pojedynczemu znakowi — algorytm automatycznego układu tabeli zwężał wówczas kolumny o krótkich nagłówkach i łamał wyrazy w przypadkowym miejscu („Charakt / er”) nawet na szerokim ekranie. Zastąpiono ją wartością break-word, która nie wpływa na wyliczanie rozmiaru min-content, wraz z word-break:normal; kolumna nie może już być węższa niż najdłuższy wyraz nagłówka. Agresywne łamanie zachowano wyłącznie dla ciągów nierozdzielnych — odnośników, identyfikatorów DOI i tekstu monospace. Tabelom w kontenerze przewijanym nadano minimalną szerokość 640 px (560 px poniżej 520 px szerokości okna), dzięki czemu na wąskim ekranie tabela przewija się poziomo zamiast ulegać zgnieceniu. Zmiana wyłącznie prezentacyjna — nie modyfikuje treści merytorycznej ani logiki obliczeń.

Zestaw poprawek widoku mobilnego. Pasek zakładek poniżej 560 px zmieniono z siatki dwukolumnowej, której wysokość rosła liniowo z liczbą zakładek, na jednowierszowy pasek przewijany poziomo; kliknięcie zakładki dosuwa pasek tak, by aktywny przycisk był widoczny. Pola dotykowe zakładek zwiększono do 40 px wysokości. Na urządzeniach wskazujących pasek otrzymał widoczny wąski uchwyt przewijania, przeciąganie kursorem z progiem 4 px i tłumieniem kliknięcia po przeciągnięciu oraz przewijanie kółkiem myszy, przechwytywane wyłącznie wtedy, gdy pasek ma rezerwę przewijania. Pola formularza otrzymały poniżej 640 px rozmiar czcionki 16 px — Safari na iOS przybliża widok przy ustawieniu ostrości na polu o mniejszej czcionce, zmuszając do ręcznego oddalania po każdym wyborze. Klauzula prawna w stopce poniżej 520 px jest wyrównana do lewej zamiast justowana, co usuwa szerokie „rzeki” odstępów na wąskiej kolumnie. Tabele przewijane poziomo sygnalizują możliwość przesunięcia cieniem gradientowym przy prawej krawędzi, znikającym po dojściu do końca przewijania.

Przeniesiono komplet dopracowanych poprawek widoku mobilnego, zweryfikowanych wcześniej na algorytmie endometriozy. Skrypt przy starcie przechodzi łańcuch przodków i w każdym, który ma overflow-x:hidden, zamienia tę wartość na overflow-x:clip, co przywraca przyklejanie po osadzeniu na stronie. Obsługa myszą: pasek zakładek otrzymał widoczny wąski uchwyt przewijania na urządzeniach wskazujących, przeciąganie kursorem z progiem 4 px i tłumieniem kliknięcia po przeciągnięciu oraz przewijanie kółkiem, przechwytywane wyłącznie przy istniejącej rezerwie przewijania. Strzałki nawigacyjne: w tabelach okrągłe wskaźniki o średnicy 21 px z grotem 12 px i tłem rgba(191,214,230,0.35), przy samych krawędziach ramki przewijanej, widoczne tylko po stronie, w którą można przesunąć; w pasku zakładek biały grot bez tła, umieszczony w pasie dopełnienia nad etykietami, bez zwiększania wysokości paska. Dodano także lewy cień gradientowy tabel, symetryczny do prawego.

Naprawa czarnego grotu strzałek. Reguła resetu obejmowała all:revert wszystkie elementy potomne, w tym elementy svg, co kasowało atrybuty prezentacyjne fill i stroke i powodowało renderowanie grotu jako czarnej wypełnionej figury zamiast jasnego zarysu. Reset doprowadzono do postaci kanonicznej *:not(svg):not(svg *) wraz z osobną regułą box-sizing dla SVG, a grotom nadano dodatkowo jawne fill:none i stroke:currentColor z priorytetem. Selektor przycisków zakładek w skrypcie uogólniono z [data-t] na :not(.tab-nav), ponieważ ten dokument oznacza zakładki innym atrybutem.

Cofnięto zmianę reguły resetu wprowadzoną w poprzedniej wersji. Wykluczenie *:not(svg):not(svg *) miało chronić atrybuty prezentacyjne grafik wektorowych, ale podnosiło specyficzność selektora resetu z jednej klasy do jednej klasy i dwóch pseudoklas. W dokumencie, którego reguły pisano względem pierwotnej specyficzności, oznacza to, że część deklaracji bez !important zaczyna przegrywać z all:revert — a więc zmiana o charakterze porządkowym może przestawić wygląd w miejscach niezwiązanych z SVG. Reset wrócił do pierwotnej postaci. Ochronę grotów strzałek zapewnia teraz wyłącznie jawna deklaracja fill:none i stroke:currentColor z priorytetem, rozszerzona dodatkowo na elementy potomne svg, co nie wpływa na kaskadę reszty dokumentu.

Ujednolicenie stylu graficznego z portalem edukacyjnym, przeprowadzone wcześniej na algorytmie CMV. Typografia: usunięto krój szeryfowy Source Serif 4, którego portal nie używa — nagłówki korzystają z kroju Inter, odróżnianego od tekstu wagą 600 i ujemnym odstępem międzyliterowym −0,01 em; krój zniknął też z wykazu pobieranego z Google Fonts. Zakładki: aktywna zakładka w błękicie #3A6D9A zamiast turkusu, przez nową zmienną --tab-active. Stopka: jasne tło --bg, kreska oddzielająca u góry, zaokrąglone dolne narożniki, wyrównanie do prawej, krój IBM Plex Mono 0,64 rem; klauzula prawna zachowuje krój tekstowy i wyrównanie do lewej, ponieważ monospace czyta się dobrze w jednej linijce, ale nie w kilkuzdaniowym akapicie. Dodano linię zamykającą „Materiały edukacyjne | © 2026 Antoni Sierant" w brzmieniu portalu, oddzieloną cienką kreską. Znak wodny nagłówka: element ::before z grafiką osadzoną jako dane base64, szerokość 210 px, krycie 15%, wysunięty poza prawą krawędź, zwężany do 140 px poniżej 640 px szerokości okna; nagłówek otrzymał position:relative, a jego zawartość z-index, bo element pozycjonowany maluje się nad treścią w normalnym przepływie. Margines zewnętrzny: poniżej 820 px szerokości okna ramka odsuwa się od krawędzi ekranu o 6 px. Zastosowano margines, nie dopełnienie jak w portalu — tam korzeń jest przezroczysty, a tło niesie wewnętrzny .shell, tutaj tło leży na samym korzeniu, więc dopełnienie wcięłoby jedynie treść.

Dwie korekty spójności po ujednoliceniu z portalem edukacyjnym. Barwa nagłówków sekcji. Paski .subsection-header oraz nagłówki trzeciego stopnia w kartach zachowały turkus --accent, podczas gdy aktywna zakładka przeszła na błękit — w jednym dokumencie występowały więc dwie barwy wyróżnienia. Oba elementy korzystają teraz ze zmiennej --tab-active, czyli błękitu #3A6D9A, tego samego, którym portal oznacza sekcję ginekologiczną. Turkus pozostaje barwą odnośników i elementów pomocniczych. Tekst stopki. Ujednolicenie objęło stopkę krojem monospace i wyrównaniem do prawej, co jest właściwe dla jednowierszowej stopki portalu, ale nie dla kilkuzdaniowego tekstu informacyjnego. Tekst stopki wraca do kroju Inter i wyrównania obustronnego; krój monospace i wyrównanie do prawej zachowuje wyłącznie linia zamykająca z notą o prawach autorskich.

Klauzula prawna w stopce jest justowana i rozciąga się na całą szerokość, tak jak w algorytmach CMV, FGR i GTN. Klasa miała trzy konkurencyjne reguły — kanoniczną z ujednolicenia z portalem, pierwotną dokumentową z ograniczeniem kolumny do 700 px i wyśrodkowaniem oraz wyjątek dla ekranów poniżej 520 px wyrównujący tekst do lewej — więc zmieniono wszystkie trzy: zdjęto ograniczenie szerokości i centrowanie, ustawiono wyrównanie obustronne, wyjątek zniesiono. Ujednolicono również barwy odziedziczone po granatowej stopce — tekst i kreskę oddzielającą sprowadzono do zmiennych --muted i --border, ponieważ jasne wartości sprzed zmiany stopki były na nowym tle nieczytelne albo niewidoczne.

Ujednolicenie z kanonem rodziny po audycie porównawczym z plikiem wzorcowym FGR. Pasek zakładek. Narzędzie miało własną metrykę paska — odstęp 8 px, dopełnienie 10×20 px, kafelki rozciągane przez flex:1 na tle rgba(255,255,255,0.08) i etykieta 0,88 rem — przez co przy trzech zakładkach pasek był wyraźnie masywniejszy niż w pozostałych materiałach otwartych obok. Przyjęto metrykę kanoniczną: odstęp 5 px, dopełnienie 9×14 px, kafelki bez tła w barwie #9FB6CB, etykieta 0,76 rem wagi 500, aktywna na --tab-active. Usunięto też nadpisania paska w regule 600 px, które poniżej 560 px kolidowały z warstwą przewijaną i przesuwały strzałki względem krawędzi. Wprowadzono brakującą warstwę .shell zgodnie z kanonem rodziny narzędzi. Dotąd promień narożników leżał na samym korzeniu i obejmował wyłącznie górną krawędź, a cienia rzucanego nie było wcale — narzędzie odcinało się od tła strony inaczej niż pozostałe. Obudowa przejmuje promień 16 px i cień 0 4px 18px rgba(29,58,86,0.10); korzeń niesie odtąd wyłącznie tło, szerokość i margines zewnętrzny. Obudowa świadomie nie dostaje właściwości overflow — każda wartość inna niż visible czyni ją kontenerem przewijania i unieważnia przyklejanie paska zakładek. Dodano kanoniczny blok @media print, którego narzędzie dotąd nie miało: wydruk gubił pasek zakładek i drukował wyłącznie panel otwarty na ekranie, a granatowy nagłówek ze znakiem wodnym zużywał toner bez potrzeby. Reguła ukrywa pasek zakładek i elementy sterujące, rozwija wszystkie panele (każdy od nowej strony), odwraca nagłówek na biel z granatową kreską, wygasza znak wodny, zdejmuje ograniczenie min-width i otoczki przewijania z tabel oraz zabezpiecza karty i tabele przed łamaniem między stronami.

Wdrożenie „Kanonu MDR Sierant 1.0" — pilot rodziny narzędzi. Warstwa wynikowa. Oba moduły obliczeniowe prezentują wynik w jednolitym komponencie .src-result o sześciu blokach: parametry przypadku, sposób obliczenia, wynik według skali, treść odpowiadającej rekomendacji, ścieżki alternatywne i wyjątki, nota o odpowiedzialności lekarza. Bloki są zgrupowane w dwie jawnie oznaczone warstwy — „Moduł obliczeniowy" i „Treść rekomendacji źródłowej" — co odpowiada wymogowi identyfikacji granic modułów. Zasada wyszukiwania zamiast wyliczania. Moduł dawkowania nie wylicza już dawki dla podanej masy ciała: wyświetla pełną tabelę przedziałów masy ciała dla trzech preparatów z podświetleniem wiersza i kolumny odpowiadających wprowadzonym parametrom, a dla dawkowania leczniczego — przelicznik na kilogram masy ciała w brzmieniu dokumentu źródłowego, bez wartości obliczonej. Analogicznie kalkulator ryzyka pokazuje pełne zestawienie progów punktowych z wyróżnieniem wiersza zgodnego, zamiast pojedynczego zdania z zaleceniem. Redakcja. Usunięto czasowniki działania skierowane do użytkownika („rozpocznij leczenie", „wykonaj CUS", „wykonaj angio-TK") oraz etykiety „Zalecenie", „Dane wejściowe" i nagłówek „Kalkulator ryzyka — wynik"; węzły końcowe algorytmu YEARS opisano jako gałęzie algorytmu źródłowego. Nazwy zmiennych pregRec/postRec i funkcji computeDose() zastąpiono odpowiednio warstwą tabel źródłowych i renderDoseTables(), ponieważ plik jest publicznie dostępny i jego kod stanowi element prezentacji. Deklaracja przeznaczenia. Nad panelami dodano stały blok „Przeznaczenie i status regulacyjny", niezależny od wybranej zakładki; tytuł dokumentu i opis meta pozbawiono czasowników medycznych. Do uzupełnienia: adresy wierszy oznaczone znacznikiem „uzupełnić nr tab./s." wymagają podania numeru tabeli i strony z drukowanego wydania wytycznych.

Weryfikacja całości treści względem tekstu źródłowego (wydanie specjalne Medycyny Praktycznej, listopad 2024) i uzupełnienie adresów wymaganych przez kanon MDR. Adresy. Znaczniki „uzupełnić nr tab./s." zastąpiono adresami na poziomie tabeli, punktu listy i strony: tab. 10-3 (s. 74), tab. 10-4 i lista czterech progów punktowych (s. 75), tab. 10-6 (s. 77), zalecenia Z10‑42 do Z10‑54 (s. 76–78). Korekty merytoryczne. Etykiety czynników ryzyka doprowadzono do brzmienia tab. 10-3, w tym pełne wyliczenie chorób współistniejących i rodzajów trombofilii; kolejność czynników przejściowych i pozycję wiersza BMI dostosowano do kolejności wierszy tabeli źródłowej; opcje BMI opisano progami „≥ 30" i „≥ 40" zamiast przedziału „30–39,9". Wiersz „bez rutynowej profilaktyki" zastąpiono stwierdzeniem, że dokument źródłowy nie wymienia wskazania dla danej liczby punktów — lista progów na s. 75 zawiera cztery pozycje wskazujące na profilaktykę i nie formułuje przesłanki negatywnej. Usunięto nadpisanie „przebyta ŻChZZ → profilaktyka od początku ciąży niezależnie od sumy": przebyta ŻChZZ ma w tab. 10-3 wartość 3 lub 4 pkt i sytuacja rozstrzyga się progiem punktowym; osobny wiersz zachowano wyłącznie dla trombofilii dużego ryzyka u kobiety, która nie przebyła ŻChZZ, z odesłaniem do tab. 10-4. Do wyjątków dodano stały przypis c tab. 10-3 oraz uwagę o nieuwzględnianiu czynników przejściowych w ciąży. Rozbieżność w źródle. Tab. 10-3 przypisuje 2 pkt przy BMI ≥ 40 kg/m², natomiast pkt 4 listy progów wymienia BMI > 40 kg/m²; narzędzie sygnalizuje tę różnicę przy przypadkach z BMI ≥ 40. Tabela dawkowania. Przedziały masy ciała odwzorowano dokładnie tak, jak podaje je tab. 10-6 — dwa przedziały dla dalteparyny i enoksaparyny, trzy dla nadroparyny — zamiast ujednoliconej siatki czterech kolumn wprowadzonej w wersji poprzedniej; przywrócono oryginalny tytuł tabeli ze słowem „Przykładowe" oraz uwagę o masie ciała sprzed ciąży. Dla masy powyżej 130 kg komunikat zmieniono z „brak wartości tabelarycznej" na stwierdzenie, że tabela obejmuje przedziały do 130 kg włącznie. Dodano przypis a o docelowej aktywności anty-Xa oraz zalecenia Z10‑48, Z10‑49 i Z10‑54, przy czym napięcie między przypisem a a zaleceniem Z10‑54 pokazano wprost, zamiast wybierać jedną z wersji. Algorytm YEARS. Węzły opisano jako elementy badania przywołanego w uwadze do Z10‑42 wraz z zaleceniem Z10‑43 i uwagą o ograniczonej dostępności scyntygrafii wentylacyjno-perfuzyjnej w Polsce.

Ujednolicenie marginesów bloku „Przeznaczenie i status regulacyjny" z narzędziami GTN i CMV, w których blok przeniesiono w tej samej serii zmian. Położenie bloku w tym pliku było od początku prawidłowe — blok jest rodzeństwem paska zakładek i kontenera treści, umieszczonym między nimi, poza wszystkimi panelami, więc pozostaje widoczny niezależnie od wybranej zakładki. Zmieniono wyłącznie odstępy: dolny margines zniesiono do zera, ponieważ odstęp zapewnia górny margines pierwszej karty w panelu, a górny ustawiono na 18 px (14 px poniżej 820 px szerokości okna). Bez zmian w treści bloku i w logice narzędzia.

Dostosowanie do wzorca pliku wstrzykiwanego na podstronę serwisu. Nagłówek i stopka otrzymały drugą klasę rozpoznawczą — top hdr oraz app-footer ftr — po której są usuwane przy wbudowaniu, bo podstrona ma własne. Nagłówek uproszczono do układu wzorcowego: tytuł i podtytuł w jednym bloku, bez logotypu, ponieważ po wbudowaniu i tak znika, a w widoku samodzielnym powielał znak wodny. Pasek „Wersja testowa" usunięto z treści — dokłada go strona z manifestu, żeby dało się zmienić brzmienie ostrzeżenia bez ruszania pliku; pozostawienie go w treści dawałoby dwa paski. Reguły stylu dla klasy .test-version-bar zachowano, bo korzysta z nich pasek wstrzykiwany. Zakładki przeniesiono na nazewnictwo wzorca: klasa tabbtn zamiast tab-btn, atrybut data-t zamiast data-tab, a identyfikatory paneli z panel-risk, panel-dose i panel-years na t1, t2, t3. Przełącznik odczytuje teraz identyfikator wprost z data-t, bez sklejania przedrostka, a jego selektory zawężono do .zchzz-tool, żeby dwa narzędzia na jednej podstronie nie przechwytywały nawzajem kliknięć. Skrypt zamknięto w funkcji natychmiastowej z 'use strict'; jedyna funkcja wywoływana z atrybutu onclick w treści (gotoSource) jest jawnie eksportowana do zakresu globalnego. Adres źródła przeniesiono do bloku przeznaczenia. Pełne odwołanie do wytycznych wraz z numerami tabel i stron znajdowało się wyłącznie w stopce, a stopka jest przy wbudowaniu usuwana — po wstrzyknięciu narzędzie zostałoby bez adresu źródłowego, co narusza regułę R5 kanonu MDR. Blok przeznaczenia nie jest usuwany, więc adres przetrwa wbudowanie. W stopce zapis pozostaje na potrzeby widoku samodzielnego. W stosunku do wzorca zawężono selektor przełącznika z nav.tabs button do nav.tabs button.tabbtn. Skrypt widoku mobilnego dokłada do paska dwa przyciski strzałek przewijania, które są potomkami nav.tabs i przy szerszym selektorze trafiałyby do tej samej listy; przy obecnej kolejności wykonania nie powoduje to usterki, bo lista powstaje przed dodaniem strzałek, ale zależność od kolejności jest krucha. Klasa tabbtn pochodzi ze wzorca, więc zawężenie nie wprowadza nazewnictwa spoza niego.

Usunięto stopkę z klauzulą prawną. Podstrona serwisu dostarcza własną stopkę, a przy wbudowaniu element footer.app-footer.ftr i tak jest usuwany — w pliku pozostawał wyłącznie na potrzeby widoku samodzielnego i powielał treść, którą niesie już blok przeznaczenia. Usunięcie jest bezpieczne, ponieważ w wersji 1.16 przeniesiono do bloku przeznaczenia pełny adres źródła (nazwa wytycznych, numery tabel i stron) oraz oświadczenie o statusie regulacyjnym; obie te treści są wymagane przez kanon MDR i muszą przetrwać wbudowanie. Reguły stylu dla footer.app-footer zachowano — korzysta z nich stopka dokładana przez stronę.